Verwarming voorbereiden op winter

Een verwarming die klaar is voor de winter geeft meer comfort, verkleint de kans op een panne en helpt onnodig energieverbruik te beperken. Controleer je installatie best vóór de eerste koude dagen, wanneer je nog tijd hebt om kleine problemen te verhelpen. Met deze checklist weet je wat je zelf kunt nakijken en wanneer je beter een vakman inschakelt.

Begin met een controle van je verwarmingsinstallatie

Zet de verwarming tijdig aan en kijk of alle ruimtes gelijkmatig opwarmen. Let daarbij op signalen zoals tikkende of borrelende leidingen, radiatoren die bovenaan koud blijven, zichtbare lekkages, roestplekken of een ketel die een foutmelding geeft. Ook een opvallend hoge energiefactuur kan erop wijzen dat de installatie niet meer efficiënt werkt.

Controleer daarnaast of radiatoren vrij staan. Een zetel, kast of dik gordijn vlak voor een radiator houdt de warmte tegen, waardoor de kamer trager opwarmt. Stof op radiatoren en roosters kan de warmteafgifte eveneens verminderen. Maak ze voorzichtig schoon wanneer ze uitgeschakeld en afgekoeld zijn.

Controleer de waterdruk van je cv-ketel

Bij een installatie met radiatoren is de waterdruk belangrijk voor een goede werking. Kijk op de drukmeter van je ketel wanneer de installatie koud is. De juiste druk verschilt per toestel, dus volg altijd de richtwaarde in de handleiding of op je ketel. Is de druk te laag, dan kunnen radiatoren minder goed warm worden. Daalt de druk regelmatig opnieuw, neem dan contact op met een chauffagist: dat kan wijzen op een lek of een technisch probleem.

Radiatoren ontluchten

Blijft een radiator bovenaan koud terwijl de onderkant warm is? Dan zit er mogelijk lucht in. Ontlucht radiatoren wanneer de installatie uitstaat en voldoende is afgekoeld. Houd een doekje of klein opvangbakje onder het ontluchtingsventiel en open het voorzichtig met een ontluchtingssleutel. Zodra er zonder gesputter water uitkomt, sluit je het ventiel weer.

Controleer na het ontluchten opnieuw de waterdruk van de ketel. Vul alleen bij volgens de instructies van de fabrikant. Twijfel je over de werkwijze of blijft een radiator koud, laat de oorzaak dan nakijken door een professional.

Laat het onderhoud van je ketel niet wachten

Een goed onderhouden gas- of mazoutketel werkt veiliger en betrouwbaarder. Bovendien gelden er in België onderhoudsverplichtingen die afhankelijk zijn van je gewest en het type installatie. Plan het onderhoud daarom niet pas wanneer de winter al begonnen is.

Bij een standaard ketelonderhoud controleert een vakman de installatie, reinigt hij de ketel en kijkt hij de veiligheidsaspecten en onderdelen na. Je ontvangt ook het vereiste attest wanneer dat van toepassing is. Heb je nog geen onderhoud ingepland, dan kun je je cv-ketel laten onderhouden door een vakman in jouw regio.

Heb je een installatie op gas, plan dan tijdig onderhoud van je gasketel. Voor een installatie op stookolie kun je terecht voor onderhoud van je mazoutketel.

Schakel meteen hulp in bij deze signalen

• Je ruikt gas of een branderige geur.
• Er is waterverlies aan de ketel, leidingen of radiatoren.
• De ketel valt geregeld in storing of maakt ongebruikelijke geluiden.
• De druk zakt steeds opnieuw.
• Een radiator blijft koud na ontluchten en drukcontrole.

Ruik je gas? Gebruik geen schakelaars of open vuur, verlucht de woning en volg de veiligheidsrichtlijnen van je netbeheerder. Laat de installatie vervolgens door een bevoegde professional controleren. Bij andere defecten kun je een chauffagist inschakelen bij problemen.

Test je thermostaat en stel een logisch programma in

Test vóór de winter of je thermostaat correct reageert. Verhoog de ingestelde temperatuur kort en controleer of de verwarming opstart. Kijk ook na of het uur en het weekprogramma nog kloppen, zeker na een stroomonderbreking of wanneer je leefritme veranderd is.

Verwarm vooral de ruimtes die je gebruikt. Een leefruimte hoeft meestal niet warmer te zijn dan comfortabel aanvoelt, terwijl slaapkamers en weinig gebruikte kamers vaak met een lagere temperatuur toekunnen. Vermijd wel om ongebruikte ruimtes langdurig volledig onverwarmd te laten als dat vochtproblemen of koude aangrenzende kamers veroorzaakt.

• Stel een lagere temperatuur in voor de nacht en voor momenten waarop niemand thuis is.
• Plan dat de verwarming op tijd opstart, zonder de hele dag onnodig te draaien.
• Gebruik thermostatische kranen om slaapkamers of andere kamers afzonderlijk lager in te stellen.
• Draai radiatorkranen dicht wanneer je kort en krachtig verlucht.

Beperk warmteverlies zonder grote werken

Een goed afgestelde verwarming verbruikt meer dan nodig wanneer warmte snel via kieren en koude oppervlakken verdwijnt. Kijk daarom vóór de winter naar eenvoudige verbeteringen die het warmtegevoel verhogen en je energie-efficiëntie verbeteren.

• Controleer raam- en deurafdichtingen op versleten rubbers of tocht.
• Sluit gordijnen en rolluiken zodra het donker wordt, maar bedek radiatoren niet.
• Houd binnendeuren van minder gebruikte, koelere ruimtes gesloten.
• Overweeg radiatorfolie bij radiatoren tegen een koude, niet-geïsoleerde buitenmuur.
• Controleer zichtbare leidingen in onverwarmde ruimtes op beschadigde of ontbrekende isolatie.

Ventileren blijft belangrijk, ook in de winter. Zet ramen liever enkele minuten goed open dan langdurig op een kier. Zo voer je vochtige lucht af zonder muren en meubels sterk te laten afkoelen.

Jouw winterchecklist voor de verwarming

1. Zet de verwarming testgewijs aan vóór het koude weer begint.
2. Controleer radiatoren op koude zones, lekkages en stof.
3. Ontlucht radiatoren indien nodig en kijk daarna de keteldruk na.
4. Test de thermostaat en pas het verwarmingsprogramma aan je dagelijkse ritme aan.
5. Controleer ramen, deuren en zichtbare leidingen op tocht en warmteverlies.
6. Plan tijdig het verplichte of aanbevolen ketelonderhoud.
7. Vraag een vakman om hulp bij storingen, terugkerend drukverlies of veiligheidsproblemen.

Merk je een defect op of is je ketel toe aan onderhoud? Via Jaimy by Belfius vind je betrouwbare vakmensen in jouw regio voor ketelonderhoud, herstellingen aan je verwarming, een nieuwe cv-ketel of een warmtepomp.

Veelgestelde vragen over verwarming in de winter

Is het voordeliger om de verwarming op een constante temperatuur te laten staan?

Niet altijd. Voor de meeste woningen is een programma dat rekening houdt met je aanwezigheid praktischer dan de hele dag dezelfde temperatuur aanhouden. Verlaag de temperatuur beperkt wanneer je slaapt of langere tijd weg bent, zodat je woning niet te sterk afkoelt. De beste instelling hangt af van je woning, isolatie en verwarmingssysteem.

Is het verstandig om de verwarming helemaal uit te zetten?

Bij een korte afwezigheid is volledig uitschakelen meestal niet nodig. Ben je langer weg, verlaag dan de temperatuur in plaats van de installatie volledig uit te zetten. Dat helpt om sterke afkoeling, vochtproblemen en bij vriesweer mogelijke risico’s voor leidingen te vermijden.

Is 18 graden te koud in huis tijdens de winter?

Dat hangt af van je comfortgevoel, de activiteit in de ruimte en de isolatie van je woning. Voor veel mensen is 18 à 19 graden in een leefruimte een bruikbare richtwaarde. In een badkamer wil je tijdens gebruik vaak warmer verwarmen, terwijl een slaapkamer doorgaans koeler mag blijven.